Văn hóa biếu quà Tết - Nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt

Văn hóa biếu quà Tết là một truyền thống văn hóa ý nghĩa của dân tộc Việt, được lưu truyền qua nhiều thế hệ Việt. Có người ví văn hóa quà biếu Tết là một môn nghệ thuật lắm công phu, người biếu quà cũng là người nghệ nhân tâm huyết với nghề. Tùy vào tâm ý cũng như tài năng của người nghệ nhân, món quà đấy sẽ trở thành một kiệt tác nghệ thuật ý nghĩa hoặc trở thành một tác phẩm vô nghĩa. 

Văn hóa biếu quà Tết - Nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt  

Văn hóa biếu quà Tết đã tồn tại Việt Nam từ hàng nghìn năm trước, tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu được nguồn gốc của phong tục ý nghĩa này. Phần lớn ý kiến đều cho rằng: văn hóa biếu quà tết cũng giống như Tết Nguyên Đán có ảnh hưởng từ văn hóa Trung Quốc qua giai đoạn 1000 năm Bắc thuộc. Tuy nhiên, trên thực tế, văn hóa quà biếu xuất phát từ ý muốn thể hiện tình cảm, sự cảm kích, trân trọng, lòng biết ơn, nỗ lực đền đáp ơn nghĩa hay đơn giản chỉ để thay cho lời cám ơn chân thành gửi đến ông bà, cha mẹ, người thân trong gia đình, bề trên, bằng hữu, đối tác làm ăn.... 

Tranh Đông Hồ - Món quà Tết truyền thống mang ý nghĩa, triết lí sâu xa 
Tranh Đông Hồ - Món quà Tết truyền thống mang ý nghĩa, triết lí sâu xa 

Văn hóa quà biếu Tết là tấm gương phản chiếu nền văn hóa tốt đẹp, lối ứng xử nghĩa tình "nhường áo sẻ cơm", đạo đức "uống nước nhớ nguồn", tình cảm gia đình khăng khít, đạo hiếu vẹn toàn, truyền thống tôn sư trọng đạo, sự tinh tế, khéo léo, nhã nhặn của người Việt xưa và nay. 

Văn hóa quà biếu Tết xưa và nay

Dựa vào nhu cầu của người tiêu dùng, các món quà tết hiện nay ngày càng đa dạng, phong phú, không còn gói gọn trong cành đào, cặp bánh chưng, cây giò lụa hay hộp mứt Tết đơn sơ như thời xưa. Nếu như những món quà Tết xưa chủ yếu mang giá trị tinh thần, được vun đắp từ tình cảm chân thành, sự tận tâm thì quà tết hiện nay đề cao giá trị vật chất và xuất phát chủ yếu từ "nhu cầu", "mục đích:  của người tặng, Tuy nhiên, đâu đó trong nhịp sống hiện đại ồn ào, vẫn còn những món quà biếu chân thực, xuất phát từ tình cảm giản đơn, thuần túy, không vụ lợi, thể hiện đúng tinh thần văn hóa biếu quà truyền thống . 



"Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ
Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh."

Quà tết xưa

Quà tết xưa tuy đơn sơ nhưng không kém phần chỉn chu. Đó có thể là cặp bánh chưng xanh gói vuông vức; hộp mứt Tết đơn giản nhưng nồng đậm hương vị; tấm vải đỏ rực rỡ sắc xuân, cân gạo nếp mới sàng đãi kĩ càng; cành đào nhỏ hoa nở rực rỡ; bầu rượu quê ngâm, ủ kĩ càng; cặp dưa hấu chạm khắc tỉ mỉ; bức tranh Đông Hồ giản dị nhưng tinh tế đến lạ thường. ... Tuy giản đơn là vậy nhưng quà Tết lại chứa đựng vô số những giá trị tinh thần, tình cảm chân thành, sự quan tâm, chăm sóc, lòng thành kính báo đáp công ơn, và trở thành một nét đẹp văn hóa truyền thống tồn tại hàng nghìn năm, ăn sâu vào tiềm thức của những người con đất Việt qua nhiều thế hệ. 

Quà Tết nay 


Đông trùng hạ thảo - Xu hướng quà biếu sức khỏe hiện nay

Với những tác động trái chiều của cuộc sống hiện đại, quà biếu Tết không còn giữ nguyên vẹn được những giá trị truyền thống cũng như những giá trị văn hóa tốt đẹp vốn có của nó. Văn hóa quà tết hiện đại đã tạo nên những chuyển biến, thay đổi nhất định tới nền kinh tế thị trường của cả nước.Thời nay, người ta ít tặng nhau cặp bánh chưng hay gói thuốc lá mà thay vào đó là: giỏ quà Tết tươm tất, những chai rượu ngoại, rượu nhân sâm đắt tiền, bộ quần áo, đôi giày hàng hiệu, các loại kẹo bánh ngoại nhập sang trọng, cả những vị dược liệu quý có giá tiền triệu, tiền tỉ...Một bộ phận không nhỏ người Việt hiện nay cho rằng, giá trị món quà mà tặng bỏ ra phải tương ứng với những lợi ích mà họ thu lại được. 

Mặc dù có những biến đổi trái chiều, tuy nhiên, nhìn chung, văn hóa quà biếu hiện nay vẫn giữ được ý nghĩa nhân văn vốn có của nó, tồn tại như một nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt. 

 

Từ khóa:     đông trùng hạ thảo, quà biếu sức khỏe, tết việt